เปิดมุมมองใหม่การท่องเที่ยวไทยยุคดิจิทัล! “ดร.จิรัฏฐวัฒน์ ศิริบุตร” นักวิชาการมหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี ชี้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) คือกุญแจสำคัญในการเชื่อมโยงแหล่งท่องเที่ยวชุมชนกับนักเดินทางทั่วโลก ช่วยวิเคราะห์พฤติกรรมนักท่องเที่ยว วางแผนเส้นทาง และประชาสัมพันธ์อัตลักษณ์ท้องถิ่นอย่างตรงกลุ่มเป้าหมาย พร้อมย้ำเทคโนโลยีต้องเดินคู่กับภูมิปัญญาชุมชน เพื่อสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจอย่างยั่งยืน
ดร.จิรัฏฐวัฒน์ ศิริบุตร อาจารย์ประจำคณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี ผู้เชี่ยวชาญด้านการท่องเที่ยวและนวัตกรรมเพื่อการบริการ เปิดเผยถึงแนวโน้มการพัฒนา “การท่องเที่ยวชุมชนยุคดิจิทัล” ว่า โลกการท่องเที่ยวกำลังก้าวเข้าสู่ช่วงเวลาแห่งการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญ โดยเฉพาะการนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ หรือ Artificial Intelligence (AI) เข้ามาประยุกต์ใช้เพื่อเพิ่มศักยภาพการแข่งขันของแหล่งท่องเที่ยวในระดับชุมชน
ปัจจุบัน การมีแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติที่สวยงาม หรือมีศิลปวัฒนธรรมและวิถีชีวิตที่เป็นเอกลักษณ์เพียงอย่างเดียว อาจไม่เพียงพอต่อการแข่งขันในตลาดท่องเที่ยวยุคใหม่ เพราะพฤติกรรมนักเดินทางเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะกลุ่มคนรุ่นใหม่ที่นิยมค้นหาข้อมูล เปรียบเทียบจุดหมายปลายทาง และวางแผนการเดินทางผ่านแพลตฟอร์มดิจิทัล
“AI ไม่ใช่เรื่องไกลตัว แต่คือเครื่องมือที่จะช่วยให้เรารู้ว่านักท่องเที่ยวต้องการอะไร และนำเสนอสิ่งที่ชุมชนมีไปถึงมือพวกเขาได้อย่างตรงจุด” ดร.จิรัฏฐวัฒน์ กล่าว
? เปิด 4 บทบาท AI ยกระดับการท่องเที่ยวชุมชน
ดร.จิรัฏฐวัฒน์ อธิบายว่า AI สามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการพัฒนาการท่องเที่ยวชุมชนได้หลายมิติ โดยเฉพาะการเพิ่มประสิทธิภาพการประชาสัมพันธ์และการบริหารจัดการแหล่งท่องเที่ยว ได้แก่
1. วิเคราะห์พฤติกรรมนักท่องเที่ยวอย่างแม่นยำ
AI สามารถช่วยประมวลผลข้อมูลความสนใจและรูปแบบการเดินทาง เพื่อให้ชุมชนเข้าใจความต้องการของนักท่องเที่ยวแต่ละกลุ่ม และพัฒนากิจกรรมให้สอดคล้องกับกลุ่มเป้าหมายได้มากขึ้น
2. แนะนำเส้นทางท่องเที่ยวเฉพาะบุคคล
เทคโนโลยีสามารถช่วยออกแบบโปรแกรมท่องเที่ยวตามความสนใจ งบประมาณ และระยะเวลาเดินทาง เช่น เส้นทางท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม อาหารพื้นถิ่น ธรรมชาติ หรือกิจกรรมเรียนรู้ภูมิปัญญาชาวบ้าน
3. สื่อสารหลายภาษา ขยายโอกาสสู่ตลาดโลก
AI ช่วยสร้างและแปลเนื้อหาประชาสัมพันธ์ รวมถึงสนับสนุนการสื่อสารกับนักท่องเที่ยวต่างชาติ ทำให้แหล่งท่องเที่ยวชุมชนขนาดเล็กมีโอกาสเข้าถึงตลาดต่างประเทศได้มากขึ้น
4. คาดการณ์จำนวนนักท่องเที่ยวและบริหารทรัพยากร
การวิเคราะห์แนวโน้มจำนวนนักท่องเที่ยวช่วยให้ชุมชนเตรียมความพร้อมด้านบริการ บุคลากร และสิ่งอำนวยความสะดวก ตลอดจนวางมาตรการลดความแออัดและผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมได้อย่างเหมาะสม
? ชี้ AI มีศักยภาพเพิ่มโอกาสสร้างรายได้ให้ชุมชน
ดร.จิรัฏฐวัฒน์ กล่าวถึงผลการศึกษาวิจัยที่ระบุว่า การนำ AI มาใช้วางแผนและส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชนอาจช่วยเพิ่มจำนวนนักท่องเที่ยวได้สูงถึง 35% อย่างไรก็ตาม ผลลัพธ์ดังกล่าวจำเป็นต้องพิจารณาตามบริบทและวิธีการศึกษาของงานวิจัยแต่ละชิ้น
ในทางปฏิบัติ การใช้ AI อย่างเหมาะสมมีศักยภาพช่วยให้ชุมชนเข้าถึงนักท่องเที่ยวได้ตรงกลุ่มมากขึ้น เพิ่มโอกาสจำหน่ายสินค้าและบริการท้องถิ่น ทั้งที่พัก อาหาร ผลิตภัณฑ์ชุมชน และกิจกรรมท่องเที่ยวเชิงประสบการณ์
ทั้งนี้ การเพิ่มขึ้นของนักท่องเที่ยวจะนำไปสู่รายได้ที่ยั่งยืนได้ก็ต่อเมื่อชุมชนมีระบบบริหารจัดการที่เหมาะสม และสามารถกระจายผลประโยชน์ไปยังประชาชนในพื้นที่ได้อย่างทั่วถึง
? ย้ำ AI ต้องส่งเสริมอัตลักษณ์ ไม่ใช่แทนที่วิถีชีวิตท้องถิ่น
อีกหนึ่งประเด็นสำคัญที่ ดร.จิรัฏฐวัฒน์ ให้ความสำคัญ คือการรักษาสมดุลระหว่างเทคโนโลยีกับอัตลักษณ์ของชุมชน
แม้ AI จะช่วยให้การประชาสัมพันธ์และการบริหารจัดการมีประสิทธิภาพมากขึ้น แต่เสน่ห์ที่แท้จริงของการท่องเที่ยวชุมชนยังคงอยู่ที่ผู้คน เรื่องราว ประเพณี วัฒนธรรม อาหารพื้นถิ่น และภูมิปัญญาที่สืบทอดกันมายาวนาน
ดังนั้น เทคโนโลยีจึงควรทำหน้าที่เป็นเครื่องมือถ่ายทอดเรื่องราวเหล่านี้ให้เข้าถึงนักท่องเที่ยวได้กว้างขวางขึ้น ไม่ใช่เข้ามาเปลี่ยนแปลงหรือทำลายความเป็นเอกลักษณ์ของท้องถิ่น
ขณะเดียวกัน การนำ AI มาใช้จำเป็นต้องพัฒนาทักษะดิจิทัลของคนในชุมชน ควบคู่กับการตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลและการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล เพื่อให้เกิดประโยชน์อย่างแท้จริง
? จากชุมชนเล็ก ๆ สู่จุดหมายปลายทางที่คนทั่วโลกรู้จัก
ดร.จิรัฏฐวัฒน์ เน้นย้ำว่า ความสำเร็จของการท่องเที่ยวชุมชนยุคใหม่ไม่ได้ขึ้นอยู่กับการมีเทคโนโลยีที่ทันสมัยที่สุด แต่ขึ้นอยู่กับความสามารถในการเลือกใช้เทคโนโลยีให้เหมาะสมกับศักยภาพและบริบทของแต่ละพื้นที่
หากชุมชนสามารถผสานความโดดเด่นด้านธรรมชาติ วัฒนธรรม และวิถีชีวิต เข้ากับเครื่องมือดิจิทัลและ AI ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ก็จะช่วยสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจใหม่ เพิ่มความสามารถในการแข่งขัน และส่งเสริมการท่องเที่ยวที่รับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม
“AI ควรเป็นสะพานเชื่อมระหว่างอัตลักษณ์ท้องถิ่นกับนักท่องเที่ยวทั่วโลก เพื่อให้โอกาสและรายได้กลับคืนสู่ชุมชนอย่างแท้จริง”
แนวคิดดังกล่าวสะท้อนว่า อนาคตการท่องเที่ยวไทยอาจไม่ได้ขึ้นอยู่กับแหล่งท่องเที่ยวชื่อดังเพียงไม่กี่แห่ง หากยังรวมถึงชุมชนเล็ก ๆ ทั่วประเทศที่สามารถนำเทคโนโลยีมาช่วยบอกเล่าเรื่องราวและสร้างคุณค่าจากทุนทางวัฒนธรรมของตนเองได้อย่างยั่งยืน
